Hoe studeren we fiqh ? - Shaykh Sâlih ibn 'Abdillâh al-'Usaymî (حفظه الله ورعاه)

op . Gepost in Talab al-'Ilm (het opdoen van kennis)

[De shaykh is onlangs benoemd als nieuw lid van de Raad der Grote Geleerden (Hay'a Kibâr al-'Ulamâ') in Saudi-Arabië]
 
En tot hetgeen waaraan de student van kennis aandacht moet schenken, het eerste waar hij aandacht aan moet schenken van fiqh al-ahkâm, is de aandacht voor (de fiqh van) de aanbiddingen. En deze zijn het gebed, de vasten, de zakât, de hajj, de jihâd, en wat er verband mee houdt van inleidingen. Want voorwaar, dit zijn de rituele voorschriften die verplicht zijn voor eenieder, en hij hoort niet zijn tijd te verliezen door te beginnen met andere soorten van fiqh. Want degene die in de fiqh begint met de studie van de verkoop of de oordelen of dergelijke, heeft verwaarloosd wat hem verplicht is en heeft zich beziggehouden met iets anders dan wat voor hem prioritair is.
 
Kennis is een aanbidding, dus je hoort te kijken naar wat vereist is voor de aanbiddingen waarop jouw religie gebaseerd is.
 
En samengevat : de verplichte religieuze voorschriften zijn verplicht te kennen (voor elkeen), zoals Ibn al-Qayyim dat vermeld heeft in "Miftâh Dâr as-Sa'âda" en wij hebben dat al vermeld.
 
En degenen die geschreven hebben over de ahkâm, hebben dit op verschillende wijzen gedaan. Onder hen zijn er de werken over de madhâhib van de vier imams, voor wie de gemeenschap overeengekomen is om de fiqh te bestuderen volgens hun madhâhib, en zij zijn Abû Hanîfa en Mâlik en ash-Shâfi'î en Ahmad. De student van kennis hoort de fiqh dus te bestuderen via één van deze madhâhib.
 
En deze madhâhib worden duidelijk uiteengezet volgens bewijs van het Woord van ALLAH en het woord van de Profeet (صلى الله عليه وسلم). En er wordt niet geschreven wat daaraan tegengesteld is, zoals sommige mensen (verkeerdelijk) denken, terwijl ze vol enthousiasme zijn voor wat de râjih opinie (de zogenaamde "dominerende of sterkste mening") genoemd wordt.
 
Voorwaar, de râjih mening die jouw shaykh je vermeldt, is degene die râjih is volgens hem. En deze vermeldt jou een tweede râjih mening, en die vermeldt jou een derde râjih mening. In het begin is het jou niet van nut om (de bewijzen) tegen elkaar af te wegen. Enkel de correctie is jou van nut (in het begin), namelijk dat je jouw aanbidding corrigeert, en niet dat je haar baseert op de râjih mening. Want voorwaar, de râjih mening verschilt van de ene rechtsgeleerde tot de andere.
 
De student hoort dus te studeren ... Het eerste wat hij studeert is een matn (beknopte basistekst) van de madhhab die van toepassing is in zijn land. De hanâbila studeren dus fiqh volgens de madhhab van Ahmad. De shâfi'iyya studeren fiqh volgens de madhhab van ash-Shâfi'î. En de mâlikiyya studeren fiqh volgens de madhhab van Mâlik. En de hanafiyya (of ahnâf) studeren fiqh volgens de madhhab van Abû Hanîfa. Waarheen de mensen zich begeven hebben inzake het studeren van fiqh "volgens het bewijs", is een nieuwe madhhab in de gemeenschap. Voorwaar, er bestaat niet zoiets als "fiqh ad-dalîl" (het begrip van het bewijs). En al die imams (die we net vermeld hebben) zijn rechtsgeleerden die zich hebben beziggehouden met het bewijs. Het enige wat verschilt, is hun benadering tot het argumenteren (met deze bewijzen).
 
En wie zich (verkeerdelijk) inbeeldt dat deze madhâhib volgen wat tegengesteld aan wat het bewijs aantoont, dan heeft hij zich iets verbeeld waarvan alle verstandigen het unaniem eens zijn dat het ingaat tegen de waarheid. Voorwaar, dat zijn uitmuntende geleerden, en zij zijn de jumhûr van de gemeenschap. Het is er niet één of twee of drie zodat een persoon dit kan zeggen. Maar wij zijn tussen twee vuren beland :
 
De eerste van beiden is het vuur van het fanatisme (ta'assub) voor de madhâhib en onveranderlijkheid op de madhhab.
En de tweede is het vuur van de chaos en het doelloos rondzwerven en een brouwsel te maken tussen de madhâhib.
 
En (hoe) zich beschermen tegen de twee vuren ? Door vast te houden aan de studie van één van de madhâhib totdat - wanneer hij er sterker in wordt, en zijn begrip volledig wordt en zijn inzicht stevig wordt - het hem in staat zal stellen om te kiezen wat de dominerende mening is in functie van het bewijs, aan de hand van hetgeen hij beheerst van de instrumenten van tarjîh (het tegen elkaar afwegen van bewijzen) die bekend zijn bij de mensen van kennis.
 
Want tarjîh in wettelijke opinies is niet hetzelfde als tarjîh in kennis, niet hetzelfde als tarjîh in de praktijk, en niet hetzelfde als tarjîh in rechterlijke oordelen. Want misschien zal de persoon een mening laten domineren in functie van wat hij zelf toepast, en niet in functie van wat hij onderwijst of uitvaardigt als fatwa. En misschien laat hij een mening domineren in functie van wat hij onderwijst. En misschien laat hij een mening domineren in functie van wat hij als fatwa uitvaardigt aan de mensen. En misschien laat hij een mening domineren in functie van een oordeel dat hij uitvaardigt tussen mensen en dat de leider zal doen toepassen. Het is dus noodzakelijk om dit soort zaken in beschouwing te nemen.
 
En toen een jonge generatie verschenen is die geen rekening houdt met dit fundament, is de fiqh aan flarden beginnen scheuren en de mensen zijn de boeken van de imams beginnen vervangen door boeken die door latere auteurs geschreven zijn, bewerende dat ze gebaseerd zijn op het bewijs.
 
De boeken van de madhâhib zijn enkel bedoeld om (de religie) te begrijpen, zoals Shaykh Sulaymân ibn 'Abdillâh ibn Muhammad ibn 'Abdilwahhâb dat gespecificeerd heeft in "Taysîr al-'Azîz al-Hamîd" in het hoofdstuk : "Wie gehoorzaamt aan de geleerden en de leiders in het toegestaan verklaren wat ALLAH verboden heeft, of het verbieden wat ALLAH toegestaan heeft."
 
Ook wij gaan dit pad volgen - bi idhniLLAH (تعالى). Wij zullen dit boek (Bulûgh al-Qâsid Jull al-Maqâsid) enkel volgens de madhhab van imam Ahmad uitleggen, zonder erbuiten te treden. Dat is het gepaste voor de onderwijssituatie vandaag de dag. En als de studenten vooruitgang boeken, zal er vooruitgegaan worden door hen (door hen een geavanceerdere inhoud voor te stellen). Op deze manier te werk gaan is beter en nuttiger voor hen dan meningen te uiten die nu eens overeenkomen met het bewijs bij de ene en dan eens overeenkomen met het bewijs bij de andere, maar dat onmogelijk rationeel te bepalen (of definiëren) is. Bijgevolg leert een persoon dus fiqh door in een kwestie zeven meningen of tien meningen te studeren, daarna stopt hij met de fiqh(studie) en begrijpt hij niet één mening ... Hij weet niet eens wat de madhhab van de mensen van zijn land is, zoals de hanâbila hier (in Saudi-Arabië). Dit (fenomeen) is pas in recente tijden bij ons verschenen. Vervolgens hebben de lagere en hogere universitaire studies dit versterkt door de passie voor hetgeen "tarjîh" genoemd wordt, en "râjih" en "het tonen van de wetenschappelijke vaardigheid". Dit alles behoort tot de fouten die de studenten hebben doen dwalen, zoals mij verteld is door één van de broeders die in drie lezingen het oordeel over het gemeenschappelijk gebed gestudeerd hebben, en waarin zeven meningen vermeld werden. Hij zei : "En moest je mij nu vragen naar de madhhab (de mening) van Ahmad, ik ken de madhhab van Ahmad inzake het gemeenschappelijk gebed niet."
 
Dus deze methode volgen (nl. beginnen met het studeren van een madhhab) is nuttiger voor de student. En als hij vooruit gegaan is, dan zal hij kunnen doorgaan naar de volgende etappe. 
 
[Bron : Inleiding van "Ta'lîqât 'alâ Bulûgh al-Qâsid Jull al-Maqâsid li-Sharh Bidâyat al-'Âbid wa Kifâyat az-Zâhid" door Shaykh Sâlih ibn 'Abdillâh al-'Usaymî (حفظه الله ورعاه)]
 
[Vertaling : ابو معاذ محمد داود]